Семіздік

Семіздік – дүние жүзінде мүгедектік пен өлімнің жетекші себептерінің бірі. ДДСҰ деректеріне сәйкес, 2016 жылы 18 жастан асқан 1,9 миллиардтан астам ересек адамның артық салмағы болған. Оның ішінде 650 миллионнан астамы семіздіктен зардап шеккен.
Семіздіктің болуы аурушаңдыққа, өмір сүру сапасына, мүгедектікке және өлім-жітімге айтарлықтай әсер етеді, сондай-ақ қант диабеті, жүрек аурулары, қатерлі ісіктің кейбір түрлері, буын аурулары және бедеулік қаупін арттырады.

Клиникалық көрініс

Семіздіктің клиникалық белгілері дене салмағының ұлғаюымен және қатар жүретін аурулардың болуымен анықталады, олардың ағымы тікелей салмаққа байланысты.
Симптомдар мен шағымдар:

• артериялық қысымның жоғарылауы,
• бас ауруы,
• шамадан тыс тершеңдік,
• ентігу,
• ұйқы кезінде қорылдау,
• әйелдерде етеккірдің бұзылуы,
• ерлерде потенцияның төмендеуі.

Диагностика

Артық салмақ пен семіздікті анықтау және оның дәрежесін бағалау үшін дене салмағы, бойы өлшеніп, дене салмағының индексі (ДСИ) есептеледі.
Семіздіктің эндокриндік себептерін жоққа шығару мақсатында гормон деңгейін зерттеу ұсынылады.

Зерттеуге дайындық

• Қан таңертең ашқарынға тапсырылады.
• Қан алудан 72 сағат бұрын – қарқынды спорттық жаттығуларды және қалқанша безінің гормондары мен йод препараттарын қабылдауды (дәрігердің келісімімен) тоқтату.
• 48 сағат бұрын – стероидты гормондарды қабылдауды (дәрігердің келісімімен) тоқтату.
• 24 сағат бұрын – алкоголь, майлы және мол тағамды, физикалық және эмоционалдық жүктемелерді алып тастау.
• 3 сағат бұрын – темекі шекпеу.
• Тек таза су ішуге рұқсат.
• Жедел вирустық немесе бактериялық инфекциялар кезінде қан тапсырмайды. Қан талдауын сауығудан кейін 2 аптадан соң тапсыруға болады.

Етеккір циклі сақталған әйелдерде зерттеу әдетте циклдің 6–7-күні жүргізіледі. Міндетті түрде цикл күнін көрсету қажет.